در سالهای اخیر، همزمان با گسترش فناوریهای ارتباطی و افزایش ضریب نفوذ اینترنت، ابعاد جنگ رسانهای علیه ایران وارد مرحلهای تازه شده است.
به گزارش روابط عمومی رادیو سلامت، از ابتدای انقلاب اسلامی ایران تا به امروز، آمریكا جنگ رسانهای شدیدی را علیه ایران آغاز كرده است. در جنگ اخیر، شاهد بار روانی ناشی از فضای مجازی بر افكار عمومی بودهایم. دروغپراكنی، اغواگری، فتنهانگیزی، ترویج فساد و تحریك افراد، تنها نمونههایی از جنگ رسانهای است كه كشور آمریكا علیه ایران به كار گرفته است.
با وجود پیشرفت تكنولوژی، این جنگ ارتقا پیدا كرده است. در ابتدا، تلویزیون، رادیو و ماهواره از جمله ابزارهایی بودهاند كه همواره نقش نفوذ و تأثیر بر زندگی افراد را داشتهاند؛ اما با ظهور اینترنت و شبكههای اجتماعی، عرصه نبرد رسانهای بهمراتب دچار تغییر شده است.
اولین اقدام دشمن علیه ایران، تلاش برای القای حس ناامیدی در میان مردم است. با تبلیغات جهانی، همواره در تلاش هستند تا ثابت كنند تنها كشوری كه در عصر حاضر نتوانسته است پیشرفت كند و خود را ارتقا دهد، ایران است كه در زیر سایه جمهوری اسلامی قرار دارد و همین امر موجب عدم پیشرفت آن شده است. اما با یك مقایسه ساده میتوان دریافت كه این تبلیغات جهانی، دروغی بیش نیست و در مقابل، وضعیت كشور و مردم ایران نیز آنقدرها هم بد نشان داده نمیشود. این تبلیغات جهانی، دوجانبه است و تصویری كه از ایران در جهان مخابره میشود، تصویری یكسویه و تیره است كه در برخی اكانتها بازنمایی میشود و باعث تغییر دید جهانیان نسب به ایران و ایرانی میشود. و از جنبه دیگر برای مخاطبان داخلی ایجاد یاس و ناامیدی را به همراه میآورد.
فضای مجازی، ابزاری مهم در جنگ رسانهها
فضای مجازی امروزه اهمیت بسیاری دارد؛ اما در این میان، آنچه از همه مهمتر است، شبكه ملی اطلاعات است كه در این زمینه، كوتاهیهایی صورت گرفته است. رهبر شهید انقلاب در اینباره فرمودهاند:«متأسفانه در این زمینه كوتاهی شده، كاری كه باید انجام بگیرد، انجام نگرفته است؛ اینطور نمیشود. اینكه ما بهعنوان اینكه نباید جلوی فضای مجازی را گرفت، در این زمینهها كوتاهی كنیم، این مسئلهای را حل نمیكند و منطق درستی هم نیست. امروز فضای مجازی مخصوص ما نیست؛ همه دنیا درگیر آن هستند.
كشورهایی كه شبكه ملی اطلاعات درست كردهاند و فضای مجازی را كنترل كردهاند، به نفع خودشان و ارزشهای مورد نظرشان عمل كردهاند. بهترین و قویترین كشورها در این زمینهها خط قرمز دارند؛ راه نمیدهند و بسیاری از بخشهای فضای مجازی را كه از سوی آمریكا و دستگاههای پشتصحنه آن هدایت میشود، كنترل میكنند. ما هم باید كنترل كنیم. این كنترل بهمعنای محرومكردن مردم از فضای مجازی نیست.
امروز انبوهی از گزارههای درست و نادرست بر سر كاربران اینترنت فرود میآید؛ اطلاعات غلط، نادرست، مضر و شبهاطلاعات. برخی از اینها اصلاً اطلاعات واقعی نیست، بلكه اطلاعنمایی است. چرا باید اجازه دهیم چنین اتفاقی رخ دهد؟ چرا باید اجازه دهیم آنچه برخلاف ارزشها و اصول هویت ملی ماست، در داخل كشور توسعه پیدا كند؟ باید كاری كرد كه مردم از منافع فضای مجازی بهرهمند شوند و در عین حال، از آسیبها مصون بمانند. افزایش سرعت اینترنت نیز باید در كنار این اقدامات صورت گیرد. بنابراین، مسئله شبكه ملی اطلاعات بسیار مهم است.»
بدگویی در فضای مجازی
رسانههای الكترونیكی و اینترنتی موجب شدهاند كه افراد بیمحابا علیه یكدیگر سخن بگویند. این رفتار به امری عادی و رایج تبدیل شده است. همین مسئله باعث از بین رفتن آبروی افراد و حتی بزرگنمایی یك ضعف كوچك میشود. این اقدام نهتنها نادرست است، بلكه خلاف قوانین استفاده از فضای مجازی بوده و میتواند آسیب جدی به افكار عمومی وارد كند.
جنگی كه گلوله ندارد/ اینبار ذهنها خط مقدم شدهاند
فرصتهایی كه غنیمت است
در كنار تمامی معایبی كه در فضای مجازی وجود دارد، این فضا ظرفیتهایی نیز در اختیار كاربران قرار میدهد. با وجود خطرات، امكان بهرهبرداری از فرصتها نیز فراهم است. خطر آن از این جهت است كه ممكن است شبههها و مطالب نادرست در ذهن مخاطبان، بهویژه جوانان، تأثیر بگذارد و زمینه انحراف را فراهم كند.
اما از منظر فرصت، آگاهی از میزان و نوع شبههها یكی از دستاوردهای مثبت این فضاست. عدم اطلاع از این شبههها میتواند روند فعالیتها را با مشكل مواجه كند؛ اما با وجود چنین رسانههایی میتوان دریافت كه چه موضوعاتی در حال حاضر مطرح هستند. پس از شناسایی این مسائل، امكان پاسخگویی و رفع آنها فراهم میشود و میتوان تهدیدها را به فرصت تبدیل كرد.
مهیا بودن شرایط تبلیغ
در حال حاضر، شرایط تبلیغ در جامعه وجود دارد و این مسئله بهعنوان یكی از مهمترین مؤلفهها در جنگ رسانهای شناخته میشود. رهبر شهید انقلاب در اینباره فرمودهاند: «امروز وسایل تبلیغ در دنیا بسیار متنوع شده است. یك جوان در اینسوی دنیا با یك دستگاه كوچك میتواند افكار، تصورات و پیشنهادهای فكری و عملی را از آنسوی دنیا دریافت كند. اینترنت، ماهواره و ابزارهای ارتباطی متنوعی وجود دارد و پیام بهراحتی به همهجای دنیا منتقل میشود. میدان افكار عمومی، عرصه كارزار تفكرات گوناگون است. امروز ما در یك میدان واقعی جنگ فكری قرار داریم. این كارزار بههیچوجه به زیان ما نیست، بلكه به سود ماست؛ به شرط آنكه وارد میدان شویم و از منابع فكری و معارف اسلامی بهره بگیریم. در این صورت، پیروزی از آنِ ما خواهد بود؛ اما مسئله این است كه باید وارد این میدان شویم.»
